Chữ âm, chữ dương nghĩa gốc là gì: từ sườn núi khuất nắng đến cặp phạm trù triết học
Trước khi thành triết học, âm là phía khuất nắng, dương là phía hướng nắng. Bài lần theo chữ viết, địa danh và văn bản cổ để thấy hai chữ ấy đi xa thế nào.
Đi sâu từng khái niệm chứ không lặp bài tổng quan: chữ âm – dương gốc nghĩa là sườn núi khuất nắng – hướng nắng, các cặp đối trong Hệ từ truyện, "Nhất âm nhất dương chi vị đạo"; Thái cực, Vô cực và Thái cực đồ của Chu Đôn Di; hình vẽ âm dương ngư (song ngư) xuất hiện muộn và được phổ biến thế nào; âm dương tiêu trưởng, chuyển hoá; âm dương trong tiếng Việt (trống – mái, đực – cái, cõi âm – cõi dương), những cách hiểu sai "âm là xấu", "cân bằng âm dương là 50/50".
Trước khi thành triết học, âm là phía khuất nắng, dương là phía hướng nắng. Bài lần theo chữ viết, địa danh và văn bản cổ để thấy hai chữ ấy đi xa thế nào.
Câu "Nhất âm nhất dương chi vị đạo" trong Hệ từ được đọc rất khác qua các đời: Hàn Khang Bá, Trình Di, Chu Hy, Đới Chấn. Bài đặt các cách đọc cạnh nhau.
Thái cực không phải hình tròn đen trắng. Bài giảng chữ "cực", câu Hệ từ "Dịch hữu Thái cực" và bốn cách hiểu: nguyên khí, vô, lý, phép cỏ thi.
Bài văn chưa đến 300 chữ của Chu Đôn Di đặt nền cho vũ trụ luận Lý học. Đọc từng câu, nguồn gốc hình đồ và cuộc tranh luận quanh hai chữ "vô cực".
Hình tròn đen trắng hai chấm không có từ thời Kinh Dịch. Bài lần theo các bản vẽ đời Tống, Minh, cách đọc đường cong chữ S và những lỗi hay gặp khi vẽ lại.
Tiêu trưởng là nhịp âm dương thịnh suy nối nhau. Người đời Hán vẽ nhịp ấy bằng 12 quẻ ứng 12 tháng, từ quẻ Phục ở đông chí đến quẻ Khôn. Bài giảng từng chặng.
"Âm là xấu", "cân bằng là 50/50", "âm dương là năng lượng": sáu ngộ nhận phổ biến, đối chiếu với Hệ từ, Thuyết quái và cách hiểu của các nhà chú giải.
Hai chữ âm dương sống trong tiếng Việt qua lịch, cõi sống chết, thuật ngữ khoa học và cả những chữ đồng âm dễ nhầm. Bài lần theo từng lớp từ vựng.
Quan niệm số lẻ thuộc dương, số chẵn thuộc âm có gốc trong Hệ từ, Thuyết quái và cách gọi hào cửu, hào lục. Bài giảng lý do và dấu vết trong lễ tết Việt.
Âm dương có phải nữ yếu nam mạnh? Bài đọc câu Hệ từ "Càn đạo thành nam", các quẻ Hàm, Gia nhân, lớp nghĩa thứ bậc đời Hán và cách hiểu âm dương như quan hệ.
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.