Nguyệt lệnh là gì: lịch cai trị theo âm dương ngũ hành trong Lã Thị Xuân Thu và Lễ ký
Nguyệt lệnh chép từng tháng vua phải ở đâu, mặc màu gì, ban lệnh gì. Đây là bản đồ đầy đủ đầu tiên ghép bốn mùa, ngũ hành với việc cai trị và nông vụ.
Lịch sử vũ trụ luận phương Đông
Học thuyết hình thành và đổi thay ra sao: tư tưởng âm dương trong Quốc ngữ, Tả truyện; Âm dương gia và Trâu Diễn (ngũ đức chung thuỷ), Lã Thị Xuân Thu, Hoài Nam Tử, Đổng Trọng Thư với thiên nhân cảm ứng, Bạch Hổ Thông, sấm vĩ đời Hán và phê phán của Vương Sung (Luận hành); lý – khí đời Tống – Minh (Trương Tải, Chu Hy) ở phần vũ trụ luận; thiên – địa – nhân, thiên nhân hợp nhất; các triều đại dùng ngũ đức để chọn màu, chọn niên hiệu.
Hoài Nam Tử kể chuyện trời đất hình thành: khí trong thành trời, khí đục thành đất
Thiên Thiên văn huấn của Hoài Nam Tử là bản tường thuật đầy đủ sớm nhất về việc trời đất sinh ra từ khí. Bài đọc từng bước, kèm chuyện Cộng Công và chỗ khác Bàn
Thiên nhân cảm ứng là gì: Đổng Trọng Thư và thuyết trời – người tác động lẫn nhau
Thiên nhân cảm ứng cho rằng trời và người cùng loại khí nên tác động lẫn nhau. Đổng Trọng Thư dựng nó thành học thuyết, kèm thuyết tai dị suýt khiến chính ông m
Sấm vĩ là gì: dòng sách "sợi ngang" của kinh điển đời Hán và vì sao bị cấm đốt
Sấm vĩ là dòng sách lời đoán và sách phụ kinh thịnh từ cuối Tây Hán. Nó từng được vua ban khắp thiên hạ, rồi bị cấm và đốt. Bài kể lại như một hiện tượng lịch s
Vương Sung và Luận hành: nhà phê bình thuyết cảm ứng, tai dị và ma quỷ đời Đông Hán
Vương Sung viết Luận hành để ghét điều hư vọng: sấm sét không phải trời phạt, người chết không thành ma, tai dị không phải lời răn. Bài đọc lập luận và giới hạn
Thiên nhân hợp nhất là gì: quan niệm trời – đất – người từ Kinh Dịch đến Tống Nho
Thiên nhân hợp nhất thường được hiểu là người hoà với thiên nhiên. Lịch sử cụm từ phức tạp hơn: có người nói hợp, có người nói phân, chữ trời đổi nghĩa qua từng
Lý và khí trong vũ trụ luận Tống – Minh: từ Thái hư của Trương Tải đến Chu Hy
Trương Tải nói vạn vật là khí tụ tan, Chu Hy thêm lý làm gốc. Bài giải thích cặp lý – khí như vũ trụ luận, các cuộc tranh luận Minh – Thanh và dấu vết ở Việt Na
Tư tưởng âm dương thời Xuân Thu: Bá Dương Phụ, lục khí và những ghi chép sớm nhất
Trước khi thành học thuyết, âm dương là chữ chỉ sườn núi nắng – khuất. Quốc ngữ và Tả truyện cho thấy nó dần thành cách giải thích động đất, bệnh tật, thời tiết
Âm dương gia là gì: Trâu Diễn, học phái bị thất truyền và dấu vết còn lại
Âm dương gia là học phái Chiến Quốc gắn với Trâu Diễn, sách nay mất hết. Bài dựng lại học phái từ Sử ký, Hán thư và chỉ ra dấu vết của nó trong tư tưởng đời Hán
Thuyết ngũ đức chung thuỷ: vì sao nhà Tần chuộng màu đen, nhà Hán đổi đức nhiều lần
Ngũ đức chung thuỷ ghép mỗi triều đại với một hành. Từ Tần Thuỷ Hoàng đến Tống, triều nào cũng phải chọn đức, chọn màu, và tranh luận ấy nói nhiều về chính trị.
Bạn cần hỗ trợ thêm?
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.